İnfaz (Yatar) Hesaplama

İnfaz Hukuku Nedir?

İnfaz hukuku, mahkemelerce verilen ve kesinleşen ceza mahkûmiyetlerinin nasıl yerine getirileceğini düzenleyen hukuk dalıdır. Temel kaynağı 5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun (CGTİK) ile buna bağlı yönetmelik ve gözlem-sınıflandırma mevzuatıdır. Bir hapis cezasının süresi Türk Ceza Kanunu'na göre mahkemece belirlenir; ancak bu cezanın ne kadarının kapalı kurumda, ne kadarının açık kurumda, ne kadarının denetimli serbestlik altında geçirileceği tümüyle infaz hukukunun konusudur. Bu nedenle "ceza hesaplama" ile "infaz hesaplama" birbirinden farklıdır: ilki cezanın miktarını, ikincisi cezanın fiilen nasıl çekileceğini belirler.

İnfaz Süreci Nasıl İşler?

Mahkûmiyet hükmü istinaf ve temyiz aşamalarının tamamlanması ya da sürelerin kullanılmamasıyla kesinleştiğinde, dosya infaz için Cumhuriyet başsavcılığı infaz bürosuna gönderilir. Savcılık, hükümlüye kural olarak on gün içinde teslim olması için çağrı kâğıdı çıkarır; belirli süre ve suç eşiklerinin üzerindeki cezalarda veya çağrıya uyulmaması hâlinde yakalama emri düzenlenir. Hükümlü kuruma alındığında infaz savcılığı, cezanın başlangıcını, koşullu salıverilme ve hak ederek tahliye tarihlerini gösteren müddetnameyi düzenler. Müddetnamedeki hesaplamaya itirazı olan hükümlü veya müdafii, infaz hâkimliğine şikâyet yoluna başvurabilir. Kısa süreli cezalarda ise koşullar sağlanıyorsa cezanın konutta infazı, hafta sonları infaz gibi özel infaz usulleri talep edilebilir.

İnfaz Hesaplama ve "Yatar" Kavramı

Hapis cezasının infazında üç temel kavram vardır: Koşullu salıverilme, hükümlünün cezasının kanunda öngörülen oranını iyi halli olarak infaz etmesi durumunda kalan cezasını toplum içinde geçirmesine imkân tanır. Denetimli serbestlik, koşullu salıverilme tarihine belirli bir süre kalan hükümlünün bu son dönemi ceza infaz kurumu dışında, imza ve benzeri yükümlülükler altında geçirmesidir. Uygulamada "yatar" denilen süre ise cezanın fiilen kurum içinde geçirilecek bölümüdür ve kabaca şu formülle bulunur:

Ceza süresi × koşullu salıverilme oranı − denetimli serbestlik süresi − mahsup edilen tutukluluk = tahmini yatar

İnfaz hesabında bir yıl 365 gün, bir ay 30 gün olarak kabul edilir. Tutuklulukta ve gözaltında geçirilen süreler TCK m. 63 uyarınca cezadan mahsup edilir. Koşullu salıverilme bir hak değil, iyi hal şartına bağlı bir imkândır; disiplin cezaları ve gözlem kurulu değerlendirmeleri tarihleri ileri atabilir.

Koşullu Salıverilme Oranları (2026)

Denetimli Serbestlik

Koşullu salıverilmesine bir yıl ve daha az süre kalan iyi halli hükümlüler, kural olarak cezalarının bu son bölümünü denetimli serbestlik tedbiri altında geçirebilir (CGTİK m. 105/A). 7242 sayılı Kanun'la eklenen geçici madde 6 uyarınca, 30 Mart 2020'den önce işlenen ve katalog dışı kalan suçlarda bu süre üç yıl olarak uygulanır. Sıfır-altı yaş grubunda çocuğu bulunan kadın hükümlülerde bu süreler birer yıl uzar. Kasten öldürme, cinsel dokunulmazlığa karşı suçlar, uyuşturucu ticareti, işkence ve terör suçları geçici düzenlemenin kapsamı dışındadır.

Denetimli serbestlik döneminde hükümlü; belirlenen programlara katılma, imza yükümlülüğü, belirli yerlere gitmekten yasaklanma gibi yükümlülüklere tabidir. Yükümlülüklerin ihlali hâlinde hükümlü kalan süresini kurumda geçirmek üzere geri alınabilir. Denetimli serbestlik kendiliğinden işlemez; hükümlünün talebi, kurum idaresinin değerlendirmesi ve infaz hâkimliğinin kararı gerekir.

7550 Sayılı Kanun Değişikliği (4 Haziran 2025 Sonrası İşlenen Suçlar)

4 Haziran 2025 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanan 7550 sayılı Kanun, denetimli serbestlik uygulamasında önemli bir değişiklik getirdi: bu tarihten sonra işlenen suçlarda, denetimli serbestlikten yararlanılabilmesi için hükümlünün — beş günden az olmamak üzere — koşullu salıverilme tarihine kadar kurumda geçirmesi gereken sürenin en az onda birini fiilen ceza infaz kurumunda geçirmiş olması gerekir. Kanuna eklenen geçici madde 11 uyarınca bu şart, 4 Haziran 2025'ten önce işlenen suçlara uygulanmaz. Böylece "hiç cezaevine girmeden" doğrudan denetimli serbestliğe ayrılma imkânı, yeni tarihli suçlar bakımından kaldırılmış oldu. Yukarıdaki hesaplama aracında suç tarihi olarak "4 Haziran 2025 ve sonrası" seçildiğinde bu asgari süre otomatik olarak hesaba katılır.

Açık Cezaevine Ayrılma

Hapis cezası kural olarak önce kapalı ceza infaz kurumunda infaz edilir; şartları sağlayan iyi halli hükümlüler daha sonra açık kuruma ayrılır. Genel kural, koşullu salıverilmesine üç yıl ve daha az süre kalan iyi halli hükümlülerin açık kuruma ayrılabilmesidir. 15 Temmuz 2023 sonrasında kesinleşen cezalarda; toplam ceza on yıldan az ise en az bir ay, on yıl ve daha fazla ise en az üç ay kapalı kurumda kalınması şarttır. Terör ve örgütlü suçlar ile bazı katalog suçlarda açığa ayrılma ek koşullara bağlıdır. Yukarıdaki hesaplama aracı, süreli hapis cezalarında kapalı ve açık kurumda geçecek tahmini süreleri bu genel kurallara göre ayrıca göstermektedir.

Adım Adım Örnek Hesaplamalar

Örnek 1 — Genel suç, güncel rejim

Dolandırıcılık suçundan 4 yıl 2 ay hapis cezası alan, suçu 2022'de işleyen ve 100 gün tutuklu kalan bir hükümlü için:

• Ceza süresi: 4 × 365 + 2 × 30 = 1.520 gün
• Koşullu salıverilme oranı 1/2 → 1.520 × 1/2 = 760 gün (2 yıl 1 ay)
• Denetimli serbestlik: 1 yıl (365 gün) → 760 − 365 = 395 gün
• Tutukluluk mahsubu: 395 − 100 = 295 gün → tahmini yatar yaklaşık 9 ay 25 gün

Örnek 2 — 3/4 oranına tabi suç

Uyuşturucu madde ticaretinden 12 yıl 6 ay hapis cezası alan bir hükümlü için:

• Ceza süresi: 12 × 365 + 6 × 30 = 4.560 gün
• Koşullu salıverilme oranı 3/4 → 4.560 × 3/4 = 3.420 gün (yaklaşık 9 yıl 4,5 ay)
• Denetimli serbestlik: 1 yıl → 3.420 − 365 = 3.055 gün → tahmini yatar yaklaşık 8 yıl 4,5 ay

Örnek 3 — 30 Mart 2020 öncesi genel suç (geçici madde 6)

Hırsızlık suçundan 7 yıl hapis cezası alan ve suçu 2019'da işleyen bir hükümlü için:

• Ceza süresi: 7 × 365 = 2.555 gün
• Geçici madde 6 → oran 1/2: 2.555 × 1/2 = 1.278 gün (3,5 yıl)
• Denetimli serbestlik geçici madde 6 ile 3 yıl (1.095 gün) → 1.278 − 1.095 = 183 gün → tahmini yatar yaklaşık 6 ay

Örnek 4 — 4 Haziran 2025 sonrası işlenen suç (7550 sayılı Kanun)

Genel bir suçtan 2 yıl hapis cezası alan ve suçu Ocak 2026'da işleyen bir hükümlü için:

• Ceza süresi: 2 × 365 = 730 gün → koşullu salıverilme 1/2: 365 gün
• Denetimli serbestlik 1 yıl, koşullu salıverilme süresinin tamamını karşılıyor — eski rejimde hükümlü kuruma hiç girmeyebilirdi
• 7550 sayılı Kanun: koşullu salıverilme süresinin en az 1/10'u → 365 × 1/10 = 37 gün (beş günden az olamaz) kurumda geçirilmek zorunda
• Tahmini yatar: yaklaşık 1 ay 7 gün

Örneklerdeki sonuçlar; iyi hal değerlendirmesi, disiplin durumu ve infaz hâkimliği kararlarına göre değişebilir. Kendi durumunuza uygun tahmini sonuç için sayfanın başındaki aracı kullanabilirsiniz.

Kaç Yıl Ceza Ne Kadar Yatar? (2026 Tablosu)

Aşağıdaki tablo; 30 Mart 2020 sonrasında işlenen suçlarda, tekerrür bulunmayan ve tutukluluk mahsubu olmayan süreli hapis cezaları için koşullu salıverilme süresini ve bir yıllık denetimli serbestlik düşüldükten sonraki tahmini yatarı gösterir. Genel suçlar 1/2, katalog suçlar (kasten öldürme, işkence, basit cinsel saldırı vb.) 2/3 sütunundan izlenmelidir; 3/4 oranına tabi suçlar için aracı kullanınız.

Tablodaki "—" işareti, denetimli serbestlik süresinin koşullu salıverilme süresini karşıladığı durumları gösterir. Suçun 4 Haziran 2025 ve sonrasında işlenmesi hâlinde 7550 sayılı Kanun uyarınca bu durumda dahi koşullu salıverilme süresinin en az onda birinin (ve her hâlde en az beş günün) kurumda geçirilmesi gerekir — bu senaryo için aracı kullanınız.

Bu Araç Neleri Kapsamaz?

Aşağıdaki durumlar özel değerlendirme gerektirdiğinden araç kapsamı dışındadır; bu hallerde sonuçlar yanıltıcı olabilir:

• Suç tarihinde 18 yaşından küçük hükümlüler (çocuklara özgü infaz rejimi uygulanır),
• Birden fazla mahkûmiyetin toplanması (içtima) gereken dosyalar,
• Adli para cezasından çevrilen hapis cezaları ve özel infaz usulleri (hafta sonu, geceleri veya konutta infaz),
• Ağır hastalık, engellilik veya ileri yaş nedeniyle infazın ertelenmesi ya da özel rejimler,
• Disiplin cezası bulunan veya iyi hal şartını taşımayan hükümlüler.

İnfaz hukuku sık değişen bir alandır; somut dosyanız için ceza hukuku alanında çalışan bir avukattan destek almanız önerilir. Sorularınız için iletişim sayfamızdan bize ulaşabilirsiniz.

Sık Sorulan Sorular

Bu araç ve içerik Av. Alişan Efeoğlu tarafından hazırlanmıştır  ·  Son güncelleme: Temmuz 2026  ·  Dayanak: 5275 sayılı CGTİK m. 105/A, 107, geçici m. 6